sinüzit

Sinüzit, daha doğru bir tıbbi terimle “rinosinüzit”, burun ve yüz kemiklerinizin içindeki hava dolu boşluklar olan sinüslerin iltihaplanması ve şişmesi durumudur. Sağlıklı iken bu sinüsler hava ile doludur ve iç yüzeyleri ince bir mukus tabakasıyla kaplıdır. Bu mukus, soluduğunuz havadaki toz, polen ve diğer partikülleri yakalayarak akciğerlerinize gitmesini engeller. Normalde bu mukus, küçük kanallar aracılığıyla burnunuza doğru sürekli olarak temizlenir. Ancak sinüslerin bu drenaj kanalları tıkandığında, mukus içeride birikir ve virüsler, bakteriler veya mantarlar için mükemmel bir üreme ortamı oluşturur. İşte bu durum, sinüzitin karakteristik belirtileri olan baş ve yüz ağrısı, basınç hissi, burun tıkanıklığı ve burun akıntısına yol açar.

Sinüzit son derece yaygındır. Özellikle akut (kısa süreli) sinüzit, en sık görülen rahatsızlıklardan biridir.

• Görülme Sıklığı: Yetişkinlerde her yıl yaklaşık 7 kişiden 1’inin akut bakteriyel rinosinüzit atağı geçirdiği tahmin edilmektedir. Kronik rinosinüzit ise daha uzun süreli bir durum olup, genel popülasyonun yaklaşık %10 ila %11’ini etkilemektedir.

• Yaş ve Cinsiyet: Sinüzit her yaşta ortaya çıkabilir. Ancak akut sinüzit, özellikle küçük çocuklarda sık görülür çünkü hem sık sık viral enfeksiyon geçirirler hem de sinüs drenaj kanalları daha dardır. Kronik sinüzit ise daha çok genç ve orta yaşlı yetişkinlerde yaygındır. Cinsiyet açısından bakıldığında, bazı çalışmalar kadınların kronik sinüzitten biraz daha fazla etkilendiğini göstermektedir.

Sinüzitin temel nedeni sinüs drenajının bozulmasıdır. Bu duruma yol açan pek çok faktör vardır:

1. 1. Viral Enfeksiyonlar: Akut sinüzit vakalarının büyük çoğunluğu (%90’dan fazlası) sıradan bir soğuk algınlığına neden olan virüslerle başlar. Virüsler burun ve sinüs mukozasında şişmeye neden olarak drenajı engeller.

   2. Bakteriyel Enfeksiyonlar: Viral bir enfeksiyon sonrası sinüslerde biriken mukus, bakterilerin üremesi için uygun bir ortam yaratır. Vakaların sadece küçük bir kısmı (%0.5 ila %2) ikincil bir bakteriyel enfeksiyona dönüşür. Bu durum genellikle belirtiler 10 günden uzun sürdüğünde veya başlangıçta iyileşme gösterip sonra aniden kötüleştiğinde (çift kötüleşme) akla gelir.

   3. Alerjiler: Alerjik rinit (saman nezlesi) gibi durumlar, burun mukozasında kronik iltihaplanmaya ve şişmeye yol açarak sinüslerin tıkanmasına neden olabilir.

   4. Yapısal Sorunlar:

      • Septum Deviasyonu: Burun orta bölmesinin bir tarafa doğru eğri olması.

      • Nazal Polipler: Burun ve sinüslerde gelişen üzüm salkımına benzer iyi huylu oluşumlar.

      • Konka Hipertrofisi: Burun içindeki “konka” adı verilen yapıların büyümesi.

   5. Diğer Risk Faktörleri: Zayıflamış bağışıklık sistemi, sigara dumanına veya diğer kirleticilere maruz kalmak ve kistik fibrozis gibi belirli genetik hastalıklar sinüzit riskini artırabilir.