Faset Eklem Sendromu

Faset ağrısı nasıl hissedilir?

Faset eklem ağrısı genellikle “noktasal”, “derinde”, “batıcı”, “kilitlenme gibi” veya “hareketle yakalayan” bir ağrı olarak anlatılır. Ağrı çoğu zaman boynun tek tarafında baskındır; bazı hastalarda iki taraflı da olabilir. Üst servikal faset eklemler başın arkasına, alt seviyeler omuz üstü ve kürek kemiği çevresine ağrı yansıtabilir. Bu yayılım sinir kökü basısındaki gibi dermatom boyunca parmaklara uzanan net elektriklenme şeklinde olmayabilir.

Faset eklem sendromu neden gelişir?

Faset eklemler küçük yapılardır; fakat gün içinde sürekli çalışan, başın ağırlığını taşıyan ve boynun hareketlerini yönlendiren bir sistemin parçasıdır. Bu nedenle faset ağrısı çoğu zaman tek bir olayla açıklanmaz. Kimi hastada ani ters hareket, kimi hastada uzun süreli masa başı çalışma, kimi hastada yaşa bağlı kireçlenme, kimi hastada trafik kazası sonrası whiplash mekanizması öne çıkar. Bazen de boyun düzleşmesi, disk dejenerasyonu ve kas gerginliği aynı tabloda birleşir.

Faset eklem sendromunda tedavi nasıl planlanır?

Faset eklem sendromunda tedavi, “raporda faset artrozu yazdı” diye otomatik başlamaz. Önce ağrının gerçekten faset eklem kaynaklı olup olmadığı anlaşılmaya çalışılır. Sonra ağrının süresi, günlük yaşam etkisi, daha önce denenmiş tedaviler, eşlik eden boyun fıtığı veya kanal darlığı, kullanılan ilaçlar ve hastanın beklentisi birlikte değerlendirilir.

İlk basamakta uzun süre hareketsiz kalmak yerine güvenli hareketin korunması, ekran-çalışma düzeninin gözden geçirilmesi, omuz-kuşak kaslarının dayanıklılığının artırılması ve ağrıyı artıran hareketlerin geçici olarak düzenlenmesi önemlidir. Her hastaya aynı egzersiz uygun olmayabilir. Örneğin belirgin sinir kökü bulgusu olan bir hastada agresif boyun hareketleri ağrıyı artırabilir; lokal faset ağrısı olan bir hastada ise kontrollü hareket, mobilite ve kas dayanıklılığı daha ön planda olabilir.

Girişimsel tedavi tarafında faset eklem blokajı, intraartiküler faset enjeksiyonu veya medial dal bloğu gibi yöntemler seçilmiş hastalarda değerlendirilir. Bu yöntemlerin amacı yalnızca “ağrı kesici yapmak” şeklinde düşünülmemelidir. Uygun hastada tanısal değer taşıyabilir; yani ağrının gerçekten faset eklem hattından gelip gelmediğini anlamaya yardım eder. Yanıt iyi ve anlamlıysa, hasta için sonraki tedavi adımları daha net konuşulabilir.

Tekirdağ ve Trakya’da faset eklem sendromu değerlendirmesi

Tekirdağ Süleymanpaşa, Çorlu, Çerkezköy, Lüleburgaz, Kırklareli, Edirne, Keşan, Silivri ve İstanbul Avrupa yakasından gelen hastalarda faset eklem sendromu başvuruları genellikle üç nedenle olur: boynu çevirince artan lokal ağrı, MR raporunda faset artrozu veya kireçlenme yazması, fizik tedavi ve ilaçlara rağmen devam eden mekanik boyun ağrısı.

Yerel değerlendirmede amaç hastayı yalnızca “boyun ağrısı” başlığına bırakmamak, ağrının gerçek davranışını anlamaktır. Tekirdağ’da boyun ağrısı için başvuran bir hastada ağrı omuz üstünde kalıyorsa faset, kas ve omuz-kuşak ilişkisi öne çıkabilir. Çorlu veya Çerkezköy’den gelen ve uzun süre masa başında çalışan bir hastada text neck, boyun düzleşmesi, faset yüklenmesi ve kas dayanıklılığı birlikte ele alınabilir. Silivri veya İstanbul Avrupa yakasından gelen bir hastada daha önce yapılmış MR, fizik tedavi, enjeksiyon veya ameliyat görüşü varsa süreç eski belgelerle birlikte netleştirilir.

Adres: Asil Plaza, Hürriyet, Akgün Sk. No:3-5 K:2, Süleymanpaşa/Tekirdağ. Telefon: +90 507 655 59 59. Randevu ve yol bilgisi için İletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Dr. Potoğlu’nun yaklaşımı

Faset eklem sendromunda hastanın ağrıyı gösterme biçimi çok değerlidir. Bazı hastalar tek parmağıyla ense kökünde veya boynun yan tarafında bir noktayı tarif eder. “Başımı şu yöne çevirince yakalıyor” cümlesi, iyi dinlendiğinde tanı açısından ipucu verir. Buna rağmen sadece bu tarifle karar verilmez; çünkü aynı bölgede kas ağrısı, disk kaynaklı ağrı, sinir kökü basısı veya baş ağrısı mekanizmaları birlikte bulunabilir.

Benim yaklaşımımda ilk hedef, hastayı gereksiz korkudan da gereksiz gecikmeden de korumaktır. MR raporunda faset artrozu yazması, her zaman işlem gerektirir anlamına gelmez. Fakat hastanın ağrısı aylarca sürüyorsa, boyun hareketleriyle tutarlı şekilde artıyorsa, günlük yaşamı belirgin kısıtlıyorsa ve diğer önemli nedenler dışlandıysa tanısal faset blok konuşulabilir. Bu konuşma hastaya “kesin çözüm” diye sunulan aceleci bir işlem değil, ağrının kaynağını anlamaya ve doğru tedavi basamağını seçmeye yarayan kontrollü bir adımdır.

Faset eklem ağrısında iyi sonuç, yalnızca ağrının bir gün azalması değildir. Hastanın boynunu daha rahat çevirebilmesi, araç kullanırken omzunun üzerinden bakabilmesi, bilgisayar başında daha az tutulması, uykudan boyun kilitlenmesiyle uyanmaması ve ağrı nedeniyle daralan hareket alanını yeniden kazanması da önemlidir. Bu yüzden tedavi planı görüntüleme raporuna değil, hastanın gerçek yaşamındaki fonksiyona göre takip edilmelidir.