Omurilik Yaralanması Sonrası Kronik Ağrı
Omurilik yaralanması sonrası ağrı; seviyenin altında yanma, elektriklenme, spastisite, mekanik omuz-bel-boyun ağrısı veya visseral ağrı olarak görülebilir. Doğru yaklaşım ağrının mekanizmasını ayırmakla başlar.
Ağrı bazen hasarlı bölgedeki dokudan değil, omurilikteki ağrı-duyu yollarının hasar sonrası değişen sinyal işlemesinden kaynaklanır.
Tıbbi inceleme: Bu içerik Dr. Öğr. Üyesi Bilgehan Potoğlu tarafından tıbbi bilgilendirme amacıyla hazırlanmış ve gözden geçirilmiştir. Omurilik yaralanması sonrası ağrı değerlendirmesi beyin-sinir cerrahisi, nöroloji, fizik tedavi, rehabilitasyon, üroloji ve yara bakımı gibi alanlarla birlikte planlanabilir.
Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrı nedir?
Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrı; travma, omurga kırığı, omurilik basısı, cerrahi sonrası hasar, tümör, enfeksiyon veya damar kaynaklı omurilik etkilenmesinden sonra devam eden yanma, batma, elektriklenme, kasılma, omuz-bel-boyun ağrısı, karın bölgesi ağrısı veya seviyenin altında hissedilen derin ağrı tablosudur. Ağrı nöropatik, mekanik, spastisite ilişkili, visseral ya da karma tipte olabilir. Tanı; ağrının yaralanma seviyesiyle ilişkisi, nörolojik muayene, görüntüleme, cilt durumu, mesane-bağırsak düzeni ve rehabilitasyon hedefleri birlikte değerlendirilerek konur.
Omurilik Yaralanması Sonrası Ağrı Neden Ayrı Değerlendirilir?
Bu ağrının en önemli özelliği, her zaman ağrının hissedildiği yerdeki doku hasarından kaynaklanmamasıdır. Bazen sorun kas, eklem veya ciltte değil; omuriliğin ağrı ve duyu sinyallerini taşıma biçimindeki bozulmadadır.
IASP nöropatik ağrıyı somatosensoriyel sistemdeki lezyon veya hastalık nedeniyle ortaya çıkan ağrı olarak tanımlar. Omurilik yaralanması sonrası gelişen santral nöropatik ağrı bu tanımın önemli örneklerinden biridir. Buna karşın aynı hastada omuz yüklenmesine bağlı mekanik ağrı, spastisiteye bağlı kasılma ağrısı, mesane-bağırsak kaynaklı visseral ağrı veya bası yarasına bağlı cilt ağrısı da bulunabilir.
Tekirdağ ve Trakya çevresinden başvuran hastalarda amaç, ağrıyı tek bir isimle kapatmak değil; yanma, elektriklenme, kasılma, oturmakla artan ağrı, omuz-bel-boyun yüklenmesi ve otonom bulguların hangi mekanizmaya bağlı olduğunu ayırmaktır.
Omurilik Yaralanması Sonrası Her Ağrı Aynı Değildir
International Spinal Cord Injury Pain Classification; omurilik yaralanması sonrası ağrıyı nosiseptif, nöropatik, diğer veya bilinmeyen ağrı başlıkları altında sınıflandırır. Nöropatik ağrı ise yaralanma seviyesiyle ilişkisine göre ayrıca değerlendirilir.
| Ağrı tipi | Hasta nasıl tarif eder? | Tipik ipucu | Yaklaşım |
|---|---|---|---|
| Yaralanma seviyesinde nöropatik ağrı | Gövde, sırt, bel veya kaburga hattında yanma, batma, elektriklenme | Ağrı omurilik hasarının olduğu seviyeye yakın hissedilir | Nörolojik seviye, MR bulguları ve duyu muayenesi birlikte değerlendirilir |
| Seviyenin altında nöropatik ağrı | Bacaklarda, ayaklarda veya gövdenin alt kısmında yanma, soğukluk, elektriklenme | Bazen his kaybı olan bölgede bile ağrı olabilir | Santral nöropatik ağrı tedavisi ve rehabilitasyon planı gerekir |
| Kas-iskelet ağrısı | Omuz, boyun, bel, kalça veya el bileğinde yüklenmeyle artan ağrı | Tekerlekli sandalye, transfer, koltuk değneği veya dengesiz yüklenme etkili olabilir | Mekanik değerlendirme, duruş, omuz ve omurga planlaması yapılır |
| Spastisite ağrısı | Kasılma, kramp, sertlik, çekilme, kilitlenme | Tonus artışı ve hareket kısıtlılığı belirgindir | Germe, fizik tedavi, ilaç, botulinum toksin veya seçilmiş ileri seçenekler düşünülür |
| Visseral ağrı | Karın, mesane, bağırsak veya pelvik bölgede rahatsızlık | Kabızlık, idrar yolu enfeksiyonu, mesane distansiyonu veya taş eşlik edebilir | Üroloji, gastroenteroloji ve rehabilitasyonla birlikte ele alınabilir |
| Basınç yarası / cilt kaynaklı ağrı | Otururken artan ağrı, yara çevresinde rahatsızlık | Cilt bütünlüğü bozulabilir veya enfeksiyon gelişebilir | Cilt muayenesi, bası önleme ve yara yönetimi gerekir |
Seviyenin altında ağrı nedir?
Omurilik hasarının olduğu nörolojik seviyenin altındaki gövde, bacak veya ayak bölgelerinde hissedilen yanma, elektriklenme, donma ya da derin ağrıdır. Çoğu zaman santral nöropatik ağrı grubunda değerlendirilir.
Hissetmeyen bölgede ağrı olur mu?
Evet. Duyu kaybı olan bölgede bile ağrı hissedilebilir. Bu durum ağrının deriden değil, omurilik ve beyin arasındaki ağrı-duyu yollarının hasar sonrası değişen işleyişinden kaynaklanabileceğini gösterir.
Otonomik disrefleksi ne zaman acildir?
T6 ve üzeri omurilik yaralanmasında ani şiddetli baş ağrısı, tansiyon yükselmesi, terleme, yüz kızarması veya huzursuzluk varsa acil değerlendirme gerekir. Tıkalı sonda, mesane doluluğu veya kabızlık tetikleyici olabilir.
Omurilik Yaralanması Sonrası Ağrı Ne Kadar Sık Görülür?
Omurilik yaralanmasından sonra ağrı sık görülür ve yaşam kalitesini belirgin biçimde etkileyebilir. PM&R KnowledgeNow’un güncel değerlendirmesinde omurilik yaralanması olan kişilerde ağrının yaklaşık %60-80, nöropatik ağrının ise yaklaşık %50-60 oranında bildirilebildiği belirtilir.
Bu nedenle ağrı “zaten beklenen bir sonuç” diye geçiştirilmemelidir. Ağrı uyku, oturma süresi, transfer, rehabilitasyon, mesane-bağırsak bakımı, cilt sağlığı ve psikolojik dayanıklılığı etkileyebilir.
Tedavide hedef yalnızca ağrı puanını düşürmek değildir. Amaç hastanın oturma toleransını, bakım konforunu, transfer güvenliğini, rehabilitasyon katılımını, uykusunu ve günlük yaşam işlevlerini birlikte iyileştirmektir.
Yaralanma Seviyesinde ve Seviyenin Altında Ağrı
Omurilik yaralanması sonrası ağrıyı anlamanın pratik yollarından biri, ağrının nörolojik yaralanma seviyesiyle ilişkisini değerlendirmektir. Yaralanma seviyesinde ağrı, omurilik hasarının olduğu bölgeye yakın dermatomlarda hissedilebilir. Seviyenin altında ağrı ise hasarın altındaki gövde, bacak veya ayak bölgesinde yanma, elektriklenme, batma ya da donma hissi şeklinde ortaya çıkabilir.
Klinikte hastaların en şaşırtıcı bulduğu durum şudur: duyu kaybı olan bir bölgede bile ağrı hissedilebilir. Bu, ağrının mutlaka o bölgedeki kas veya deriden kaynaklanmadığını; omurilik ve beyin arasındaki ağrı-duyu yollarının hasar sonrası yeniden düzenlenmesiyle ilişkili olabileceğini gösterir.
Omurilik Yaralanması Sonrası Nöropatik Ağrı Nasıl Hissedilir?
Yanma ve sıcaklık hissi
Bacaklarda, ayaklarda, gövdede veya yaralanma seviyesine yakın bölgede içten gelen yanma şeklinde olabilir.
Çarpma tarzı ağrı
Kısa süreli elektrik çarpması, batma veya iğnelenme nöropatik ağrı lehine olabilir.
Ağrılı soğuk hissi
Bölge dışarıdan sıcak olsa bile hasta içeriden donma veya ağrılı soğuk hissi tarif edebilir.
Dokunmakla ağrı
Çarşaf, kıyafet veya hafif temas bazı hastalarda belirgin ağrıya yol açabilir.
Kasılma ve kilitlenme
Kas sertliği, kramp, çekilme ve hareket kısıtlılığı nöropatik ağrıdan ayrı hedeflenmelidir.
Omuz-bel-boyun yüklenmesi
Transfer, tekerlekli sandalye kullanımı ve oturma düzeni mekanik ağrıları artırabilir.
Mekanik Ağrı, Spastisite ve Visseral Ağrı
Omuz, boyun, bel ve kalça
Tekerlekli sandalye kullanımı, transfer hareketleri, kol ve omuzlara binen yük, gövde dengesinin değişmesi ve uzun süre oturma ağrıyı artırabilir. Bu ağrılar nöropatik ağrıdan farklı ele alınmalıdır.
Kasılma, kramp ve sertlik
Spastisite ağrısı daha çok kas tonusu, eklem pozisyonu ve hareket açıklığı ile ilişkilidir. Germe, fizik tedavi, ilaç, botulinum toksin veya ileri seçenekler hasta özelinde düşünülür.
Mesane, bağırsak ve karın
Mesane doluluğu, idrar yolu enfeksiyonu, taş, kabızlık veya bağırsak distansiyonu ağrıyı artırabilir. Bu bileşenler üroloji ve rehabilitasyonla birlikte yönetilebilir.
Otonomik disrefleksi
Özellikle T6 ve üzeri yaralanmalarda ani şiddetli baş ağrısı, tansiyon yükselmesi, terleme ve yüz kızarması acil değerlendirme gerektirir. Mesane distansiyonu veya tıkalı sonda sık tetikleyiciler arasındadır.
Basınç yarası ve oturma ağrısı
Oturma alanında kızarıklık, yara, akıntı veya kötü koku varsa ağrı bası yarası ya da enfeksiyonla ilişkili olabilir. Cilt kontrolü tedavinin güvenlik parçasıdır.
Birden fazla mekanizma
Aynı hastada seviyenin altında nöropatik yanma, omuzda mekanik ağrı, bacakta spastisite ve mesane-bağırsak kaynaklı rahatsızlık birlikte bulunabilir.
Tanıda Nelere Bakılır?
Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrı tanısında tek bir MR görüntüsü veya tek bir ağrı tarifi yeterli değildir. Ağrının nerede hissedildiği, yaralanma seviyesine göre dağılımı, başlangıç zamanı, tetikleyicileri, eşlik eden spastisite, cilt bulguları, mesane-bağırsak düzeni, uyku ve ruh hali birlikte değerlendirilmelidir.
Ağrının haritası çıkarılır
Ağrının yaralanma seviyesinde mi, seviyenin altında mı, omuz-bel-boyun gibi yük taşıyan bölgelerde mi, yoksa karın/mesane/bağırsak bölgesinde mi olduğu belirlenir.
Nörolojik muayene yapılır
Kas gücü, duyu seviyesi, refleksler, tonus, eklem hareket açıklığı, spastisite ve varsa yeni nörolojik değişiklikler değerlendirilir.
Görüntülemeler incelenir
Omurga MR/BT, ameliyat raporları, travma epikrizleri ve eski görüntülemeler mevcut durumla birlikte değerlendirilir.
Düzeltilebilir nedenler aranır
Bası yarası, enfeksiyon, idrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, DVT, siringomiyeli, yeni bası veya oturma-cihaz uyumsuzluğu dışlanmalıdır.
Fonksiyon etkisi ölçülür
Ağrının uyku, oturma, transfer, bakım, mesane-bağırsak düzeni, rehabilitasyon ve ruh hali üzerindeki etkisi tedavi önceliğini belirler.
Yeni kötüleşme bekletilmez
Nörolojik seviye değişikliği, ateş, bası yarası, ani şiddetli baş ağrısı veya tansiyon yükselmesi varsa hızlı değerlendirme gerekir.
Tedavi Nasıl Planlanır?
Tedavinin ilk basamağı ağrıyı isimlendirmek değil, mekanizmasını anlamaktır. Ağrının tipi belirlenmeden ilaç, enjeksiyon, fizik tedavi veya ileri girişim seçmek doğru değildir.
Ağrı haritası
Yaralanma seviyesi, seviyenin altı, mekanik yüklenme bölgeleri ve visseral tetikleyiciler ayrı ayrı işaretlenir.
Düzeltilebilir nedenler
Bası yarası, UTI, taş, kabızlık, yeni bası, siringomiyeli, DVT, oturma minderi veya transfer sorunu araştırılır.
Nöropatik ağrı ilaçları
Pregabalin, gabapentin veya amitriptilin gibi seçenekler hekim kontrolünde; yaş, böbrek fonksiyonu, kabızlık, düşme riski ve diğer ilaçlar dikkate alınarak değerlendirilir.
Spastisite yönetimi
Germe, fizik tedavi, oral antispastik ilaçlar, botulinum toksin veya ileri olgularda baklofen pompası seçenekleri hasta özelinde tartışılır.
Mekanik yüklenme düzeni
Transfer tekniği, tekerlekli sandalye uyumu, oturma minderi, omuz koruma, gövde dengesi ve egzersiz programı birlikte planlanır.
İleri seçenekler
Dirençli olgularda TENS, nöromodülasyon yaklaşımları veya seçilmiş girişimsel yöntemler ayrıntılı değerlendirme sonrası gündeme gelebilir.
Tek Başlık Değil, Ağrı Mekanizması Önemlidir
Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrıda en kritik hata, hastanın bütün ağrılarını tek bir başlık altında toplamaktır. Aynı hastada seviyenin altında santral nöropatik yanma ağrısı, omuzda transfer kaynaklı mekanik ağrı, bacakta spastisite ağrısı ve mesane-bağırsak kaynaklı visseral rahatsızlık birlikte bulunabilir.
Bu nedenle değerlendirmede üç soruya özellikle odaklanırım: Ağrı omurilik hasarının seviyesiyle uyumlu mu? Mekanik yüklenme, oturma, transfer, omuz kullanımı veya spastisiteyle artıyor mu? Uyku, bakım, mesane-bağırsak düzeni, cilt sağlığı ve rehabilitasyon hedeflerini ne kadar bozuyor?
Amaç yalnızca ağrıyı bastırmak değildir. Amaç, ağrının hangi mekanizmayla oluştuğunu anlamak, düzeltilebilir nedenleri yakalamak, gereksiz ilaç yükünü azaltmak ve hastanın günlük yaşamını daha güvenli hale getirmektir.
Tekirdağ ve Trakya’da Omurilik Yaralanması Sonrası Ağrı Değerlendirmesi
Tekirdağ, Çorlu, Çerkezköy, Lüleburgaz, Kırklareli, Edirne, Keşan, Silivri ve İstanbul Avrupa yakasından gelen hastalarda değerlendirme çoğu zaman önceki ameliyat raporları, omurga MR/BT görüntüleri, travma veya kırık öyküsü, fizik tedavi notları, kullanılan ilaçlar ve mevcut fonksiyonel durum üzerinden yapılır.
Randevuya Gelirken Neler Getirilmeli?
- Omurga MR ve BT görüntüleri, mümkünse CD veya dijital kayıt.
- Travma, ameliyat veya yoğun bakım epikrizleri.
- Nöroloji, beyin cerrahisi, fizik tedavi ve rehabilitasyon raporları.
- Ağrı, spastisite, mesane-bağırsak ve uyku ilaçlarının listesi.
- Ağrının vücutta nerede hissedildiğini gösteren kısa bir ağrı haritası.
- Tekerlekli sandalye, oturma minderi, transfer düzeni ve spastisiteye ilişkin gözlemler.
- Bası yarası, idrar yolu enfeksiyonu, kabızlık, ateş veya yeni nörolojik değişiklik varsa bunlara ait notlar.
Hizmet Bölgeleri ve Yerel Bağlam
Muayene, görüntüleme değerlendirmesi ve omurilik yaralanması sonrası ağrı mekanizması ayrımı aynı merkezden planlanabilir.
Çorlu’dan gelen hastalarda omurga görüntüleri, rehabilitasyon notları ve ilaç listesiyle ayrıntılı ağrı haritası çıkarılır.
Travma, omurga kırığı veya cerrahi sonrası devam eden ağrılarda nöropatik ve mekanik bileşenler ayrılır.
Lüleburgaz’dan başvuran hastalar için ikinci görüş ve omurga MR/BT değerlendirmesi yapılabilir.
Spastisite, bası yarası riski, oturma düzeni ve dirençli nöropatik ağrı açısından bütüncül değerlendirme yapılır.
İstanbul Avrupa Yakası’ndan gelen hastalarda randevu ve dönüş planı aynı gün değerlendirilebilecek şekilde düzenlenebilir.
Hangi Durumda Gecikmeden Değerlendirme Gerekir?
- Yeni başlayan veya hızla artan ağrı varsa.
- Daha önce olmayan güçsüzlük, uyuşma, seviye değişikliği veya refleks değişikliği geliştiyse.
- Oturma alanında yara, kızarıklık, akıntı veya kötü koku varsa.
- Ateş, titreme, idrar yolu enfeksiyonu bulguları veya genel durum bozulması varsa.
- Bacakta ani şişlik, kızarıklık, ısı artışı veya DVT şüphesi varsa.
- T6 ve üzeri omurilik yaralanması olan hastada ani şiddetli baş ağrısı, terleme, yüz kızarması veya tansiyon yükselmesi varsa.
- Mesane doluluğu, tıkalı sonda, kabızlık veya karın şişliği ağrıyı tetikliyorsa.
- Ağrı uyku, beslenme, rehabilitasyon, bakım veya ruh halini belirgin şekilde bozuyorsa.
Bu belirtiler bazen yalnızca kronik ağrının artışı değil; enfeksiyon, otonomik disrefleksi, yeni omurilik basısı, bası yarası, DVT veya başka bir acil durumla ilişkili olabilir.
İlişkili Sayfalar ve İç Linkler
Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrıyı değerlendirirken santral nöropatik ağrı, spastisite, omurga travması ve girişimsel tedavi başlıkları birlikte düşünülmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrı normal midir?
Omurilik yaralanmasından sonra kronik ağrı sık görülebilir; ancak normaldir, katlanmak gerekir şeklinde düşünülmemelidir. Ağrı nöropatik, mekanik, spastisite ilişkili, visseral veya karma tipte olabilir. Doğru sınıflandırma yapılırsa tedavi daha hedefli planlanabilir.
Hissetmediğim bölgede nasıl ağrı olur?
Omurilik yaralanması sonrası bazı hastalarda duyu kaybı olan bölgede bile yanma, elektriklenme veya batma hissedilebilir. Bunun nedeni ağrının her zaman deriden ya da kastan kaynaklanmaması; omurilik ve beyin arasındaki ağrı-duyu yollarının hasar sonrası yanlış sinyal üretmesi veya sinyalleri farklı yorumlamasıdır.
Seviyenin altında ağrı ne demektir?
Seviyenin altında ağrı, omurilik hasarının olduğu nörolojik seviyenin altındaki bölgelerde hissedilen ağrıdır. Örneğin sırt seviyesindeki bir omurilik hasarından sonra bacaklarda veya ayaklarda yanma, elektriklenme ya da derin sızı hissedilebilir. Bu ağrı çoğu zaman santral nöropatik ağrı grubunda değerlendirilir.
Omurilik yaralanması sonrası ağrı zamanla artar mı?
Bazı hastalarda ağrı erken dönemde başlar, bazı hastalarda aylar veya yıllar içinde belirginleşir. Yeni veya kötüleşen ağrıda bası yarası, mesane-bağırsak sorunu, enfeksiyon, yeni omurilik basısı, siringomiyeli, mekanik yüklenme veya spastisite artışı araştırılmalıdır.
Hangi ilaçlar kullanılır?
Nöropatik ağrıda pregabalin, gabapentin veya amitriptilin gibi ilaçlar hekim kontrolünde değerlendirilebilir. İlaç seçimi hastanın yaşına, böbrek fonksiyonuna, uyku düzenine, kabızlık riskine, düşme riskine, diğer ilaçlarına ve mevcut nörolojik durumuna göre yapılmalıdır.
Ağrı kesiciler neden bazen işe yaramaz?
Klasik ağrı kesiciler daha çok iltihap, kas-iskelet veya doku hasarı kaynaklı ağrılarda etkili olabilir. Omurilik yaralanmasına bağlı santral nöropatik ağrıda ise sorun sinir sisteminin ağrı sinyallerini işleme biçimindedir. Bu nedenle farklı ilaç grupları, rehabilitasyon ve mekanizmaya yönelik tedavi planı gerekebilir.
Spastisite ağrısı ayrı mı tedavi edilir?
Evet. Spastisite ağrısı kas sertliği, kramp, çekilme, kilitlenme ve hareket kısıtlılığı ile ilişkilidir. Nöropatik ağrıdan farklı bir mekanizmadır. Germe, fizik tedavi, tonus düzenleyici ilaçlar, botulinum toksin veya seçilmiş ileri tedaviler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Omurilik yaralanması sonrası omuz ağrısı neden olur?
Omuz ağrısı çoğu zaman transferler, tekerlekli sandalye kullanımı, kol ve omuzlara aşırı yük binmesi, kas dengesizliği veya rotator manşet problemleriyle ilişkilidir. Bu ağrı nöropatik ağrıdan farklıdır ve mekanik değerlendirme gerektirir.
Otonomik disrefleksi ağrı yapar mı?
Otonomik disrefleksi özellikle T6 ve üzeri omurilik yaralanmalarında görülebilen acil bir durumdur. Ani baş ağrısı, tansiyon yükselmesi, terleme, yüz kızarması ve huzursuzlukla ortaya çıkabilir. Mesane doluluğu, tıkalı sonda, kabızlık veya cilt yarası tetikleyici olabilir.
Tekirdağ dışından gelirken nasıl hazırlanmalıyım?
Çorlu, Çerkezköy, Lüleburgaz, Kırklareli, Edirne, Keşan, Silivri veya İstanbul’dan geliyorsanız tüm MR/BT görüntülerinizi, ameliyat ve travma raporlarınızı, fizik tedavi notlarınızı, ilaç listenizi ve ağrının nerede hissedildiğini gösteren kısa bir ağrı haritasını getirmeniz değerlendirmeyi hızlandırır.
Sonraki Adımınız
Durumunuza göre ana konu sayfasına, ilişkili spastisite tedavilerine, omurga travması bilgisine veya doğrudan iletişim kanalına geçebilirsiniz.
- Tıp Eğitimi: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi
- Uzmanlık: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi A.B.D.
- Uluslararası: Eurospine Diploması, Vita-Salute San Raffaele Hastanesi (Milano)
- Akademik: İstanbul Rumeli Üniversitesi — Dr. Öğr. Üyesi
Bu sayfanın içeriği Dr. Öğr. Üyesi Bilgehan Potoğlu tarafından son olarak 12 Mayıs 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir.
Bu sayfa hakkında — şeffaflık, kaynaklar ve güncelleme bilgisi
Yazan ve tıbbi inceleme: Dr. Öğr. Üyesi Bilgehan Potoğlu — Beyin, Sinir ve Omurga Cerrahisi Uzmanı.
Kapsam: Omurilik yaralanması sonrası kronik ağrı, santral nöropatik ağrı, yaralanma seviyesinde ve seviyenin altında ağrı, spastisite, mekanik ağrı, visseral ağrı, otonomik disrefleksi ve tedavi seçenekleri.
Güncelleme politikası: Tıbbi içerikler en az 6 ayda bir gözden geçirilir; yeni klinik kanıt veya kılavuz değişikliği olduğunda daha erken güncellenir.
Hata bildirimi: İçerikte düzeltme öneriniz varsa iletisim@drbilgehan.com adresinden bildirebilirsiniz.
Önemli yasal uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; tıbbi tanı, tedavi, ilaç düzenleme, acil müdahale veya rehabilitasyon kararı yerine geçmez. Omurilik yaralanması sonrası ağrı; nörolojik seviye, yaralanmanın tipi, ek hastalıklar, cilt durumu, mesane-bağırsak fonksiyonları, spastisite, kullanılan ilaçlar ve rehabilitasyon hedeflerine göre kişiye özel değerlendirilmelidir. Yeni nörolojik kötüleşme, ateş, bası yarası, ani şiddetli baş ağrısı, tansiyon yükselmesi veya genel durum bozulması varsa acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Kaynakça / Bilimsel Dayanak
- International Association for the Study of Pain. Neuropathic pain overview and impact. IASP
- Bryce TN, et al. International Spinal Cord Injury Pain Classification: part I. Background and description. Spinal Cord. 2012. Nature
- Loh E, et al. The CanPain SCI clinical practice guidelines for rehabilitation management of neuropathic pain after spinal cord injury: 2021 update. Spinal Cord. 2022. Nature
- PM&R KnowledgeNow. Spinal Cord Injury Related Pain. AAPM&R
- StatPearls. Autonomic Dysreflexia. NCBI Bookshelf