sakroiliak eklem enjeksiyonu
Kalça Ağrısına Çözüm: Sakroiliak Eklem Enjeksiyonu
Yıllardır süren, tek taraflı, kalçanızın üzerine ve bazen uyluğunuzun arkasına yayılan inatçı bir bel ağrınız mı var? Özellikle uzun süre oturduktan sonra ayağa kalkarken, merdiven çıkarken veya arabadan inerken bu ağrı kötüleşiyor mu? Çekilen bel MR’larınızda ağrınızı tam olarak açıklayacak ciddi bir fıtık veya kanal darlığı bulunamadı mı? Eğer bu sorular size tanıdık geliyorsa, ağrınızın kaynağı omurganız değil, omurganızın leğen kemiğiyle birleştiği yerdeki Sakroiliak (SI) Eklem olabilir. Bu rehberde, bu gizemli eklemin neden ağrıdığını ve bu ağrının hem tanısı hem de tedavisi için “altın standart” kabul edilen Sakroiliak Eklem Enjeksiyonu‘nu tüm detaylarıyla inceliyoruz.
Sakroiliak Eklem Nedir ve Neden Önemlidir?
Sakroiliak eklem, omurganın en alt üçgen kemiği olan sakrumun her iki yanda leğen kemiği (ilium) ile yaptığı eklemdir. Son derece güçlü bağlarla desteklenmiş, çok az hareket eden ancak ciddi yük taşıyan bir eklemdir. Görevi, üst vücudun ağırlığını leğen kemiğine ve bacaklara aktarmaktır.
Bu eklemdeki ağrı, yani “Sakroiliak Eklem Disfonksiyonu”, Travma, Dejenerasyon (Kireçlenme), Asimetrik Yüklenme, Hamilelik, Romatizmal hastalıklar gibi bir kaç nedenle ortaya çıkabilir.
Yapılan çalışmalar, kronik bel ağrısı şikayetiyle başvuran hastaların %15 ila %30‘unda ağrının asıl kaynağının Sakroiliak eklem olduğunu göstermektedir.
Sakroiliak Eklem Enjeksiyonu: Hem Teşhis Hem Tedavi Anahtarı
Sakroiliak eklem ağrısının tanısını sadece muayene veya MR gibi görüntüleme yöntemleriyle kesin olarak koymak oldukça zordur. Fizik muayene testleri (FABER, Gaenslen testi vb.) şüpheyi artırır, ancak tanıyı kanıtlamaz. Görüntülemede görülen kireçlenme, her zaman ağrının kaynağı olmayabilir.
Bu nedenle, ağrının kesin olarak Sakroiliak eklemden kaynaklandığını kanıtlamanın ve aynı zamanda tedavi etmenin tek güvenilir yolu, doğrudan eklemin içine görüntüleme eşliğinde enjeksiyon yapmaktır.
Bu işlemin iki temel amacı vardır:
-
Tanı Amaçlı: Bu en önemli hedeftir. Görüntüleme (floroskopi veya ultrason) altında iğnenin eklem içinde olduğu doğrulandıktan sonra, eklemin içine sadece küçük bir miktar lokal anestezik enjekte edilir. Eğer hasta, enjeksiyon sonrası ilk birkaç saat içinde ağrısında en az %75-80 oranında bir azalma hissederse, bu “başarılı bir tanısal blok” olarak kabul edilir ve ağrının kaynağının Sakroiliak eklem olduğu kanıtlanır.
-
Tedavi Edici Amaçlı: Tanıyı doğrulamakla birlikte, hastaya daha uzun süreli bir rahatlama sağlamak için lokal anestezikle birlikte eklem içine kortizon gibi güçlü bir anti-inflamatuar ilaç da enjekte edilebilir. Kortizon, eklem içindeki iltihabı ve ödemi baskılayarak haftalar veya aylar sürebilen bir ağrı rahatlaması sağlar.
Sakroiliak Eklem Enjeksiyonu Nasıl Yapılır?
İşlem, bir ameliyathane veya girişimsel işlem odasında,steril koşullarda yapılır.
-
Hazırlık: Hasta, floroskopi cihazının olduğu masaya yüzüstü pozisyonda yatırılır. Enjeksiyon yapılacak kalça bölgesi steril bir şekilde temizlenir ve lokal anestezi ile cilt uyuşturulur.
-
Görüntüleme ve Hedefleme: Hekim, floroskopi cihazının açısını değiştirerek, Sakroiliak eklem aralığını en net şekilde görüntüleyecek pozisyonu bulur. İnce bir spinal iğne, bu görüntü rehberliğinde cildi geçerek doğrudan eklem kapsülüne doğru yönlendirilir.
-
Doğrulama: İğnenin ucunun eklem içinde olduğundan %100 emin olmak için, küçük bir miktar kontrast madde enjekte edilir. Floroskopide, bu boyanın eklem aralığına özgü tipik bir desenle yayıldığı görülür. Bu, işlemin en kritik doğrulama adımıdır.
-
İlaç Enjeksiyonu: Doğru yer teyit edildikten sonra, tanısal ve tedavi edici amaçla hazırlanan lokal anestezik ve kortizon karışımı eklemin içine yavaşça enjekte edilir.
-
Sonrası: İşlem yaklaşık 15-20 dakika sürer. Hasta bir süre gözlem altında tutulur ve ağrısındaki azalma oranı kaydedilir. Aynı gün içinde taburcu edilir.
Başarı Şansı, Riskler ve Sonraki Adım
Kortizon enjeksiyonu sonrası sağlanan ağrı rahatlamasının süresi değişkendir. Hastaların %60-75’i, birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilen anlamlı bir rahatlama yaşar. Bu ağrısız dönem, hastanın fizik tedaviye katılması ve eklemi stabilize eden kasları güçlendirmesi için bir “fırsat penceresi” sunar
Komplikasyon ve Riskler:
-
-
Enjeksiyon yerinde geçici ağrı ve morarma görülebilir.
-
Enfeksiyon veya kanama nadir de olsa oluşabilir. Tedbir amaçlı kan sulandırıcı kullanımına dikkat edilmeli ve steril koşullarda uygulama yapılmalıdır.
-
İlacın damar içine verilmesi veya siyatik sinire yakınlığı nedeniyle bacakta geçici uyuşukluk oluşabilir.
-
Kortizona bağlı geçici yan etkiler görülebilir.
-
İlaçlara bağlı alerjik reaksiyonlar gelişebilir bu durumun nadir ama korkutucu bir yan etki olduğu unutulmamalıdır.
-
Sakroiliak Eklem Enjeksiyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular (FAQ)
-
Bel ağrımın fıtıktan mı yoksa Sakriliak Eklemden mi kaynaklandığını nasıl anlarım?
Bu ayrımı yapmak zordur ve bir hekimin muayenesini gerektirir. Ancak bazı ipuçları vardır: Sakroiliak eklem ağrısı genellikle daha aşağıda, kalçanın üzerinde ve tek taraflıdır. Eğilmekten çok, oturup kalkmak, tek ayak üzerinde durmak gibi hareketlerle artar. Bacağa yayılan ağrı genellikle dizin üzerine pek geçmez. Bel fıtığı ağrısı ise genellikle ayağa kadar inen, keskin ve elektrik çarpması gibi bir ağrıdır. Bu konu önemli bir konudur. Ağrının kaynağı sakroiliak eklem ise ve bu tespit edilmezde hasta bel bölgesine yapılan tedavilerden kısıtlı fayda görecektir. Detaylı muayene bu konuda iyi bir yol göstericidir.
-
Sakroiliak eklem enjeksiyonu işe yaradı, ama ağrım birkaç ay sonra geri döndü. Şimdi ne olacak?
Bu aslında iyi bir haberdir! Ağrınızın enjeksiyonla geçmesi ve bir süre sonra geri dönmesi, ağrının kaynağının kesin olarak Sakroiliak eklem olduğunu kanıtlar. Bu durumda, birkaç seçeneğiniz vardır: Enjeksiyon tekrarlanabilir veya daha kalıcı bir çözüm olan Radyofrekans Nörotomi işlemine geçilebilir. Bu işlemde, başarılı tanısal blokajdan sonra, Sakroiliak ekleminin ağrı sinyalleri taşıyan dalları radyofrekans enerjisiyle ısıtılarak 6 ila 18 ay sürebilen çok daha uzun süreli bir rahatlama sağlanır.
-
Sakroiliak Eklem Enjeksiyon işlemi ağrılı mıdır?
İşlem öncesi cilt uyuşturulduğu için genellikle hafif bir basınç hissi dışında ciddi bir ağrı olmaz. İğne eklem kapsülüne ulaştığında veya ilaç verilirken, alışık olduğunuz ağrının bir benzerini kısa süreliğine hissedebilirsiniz. Bu, doğru yerde olunduğunun bir işaretidir.
-
Görüntüleme olmadan sakroiliak eklem enjeksiyonu yapılabilir mi?
Hayır. Bilimsel çalışmalar, görüntüleme olmadan yapılan Sakroiliak eklem enjeksiyonlarının isabet oranının çok düşük olduğunu ve ilacın sıklıkla yanlış yere (kas içine, bağların içine) gittiğini göstermiştir. Güvenli ve etkili bir sakroiliak eklem enjeksiyonu için floroskopi veya ultrason gibi bir görüntüleme yöntemi mutlak bir standarttır.
-
Sakroiliak Eklem Enjeksiyonundan sonra ne zaman normal hayata dönebilirim?
İşlem günü dinlenmeniz istenir. Ertesi gün, ağrınızın izin verdiği ölçüde normal, hafif aktivitelerinize dönebilirsiniz. İlk birkaç gün enjeksiyon yerinde bir hassasiyet olabilir. Enjeksiyon sonrası size önerilen fizik tedavi ve egzersiz programına başlamanız, tedavinin uzun vadeli başarısı için çok önemlidir.
REFERANSLAR
- Cohen, Steven P. “Sacroiliac joint pain: a comprehensive review of anatomy, diagnosis, and treatment.” Anesthesia and analgesia vol. 101,5 (2005): 1440-1453.
- Vleeming, A et al. “The sacroiliac joint: an overview of its anatomy, function and potential clinical implications.” Journal of anatomy vol. 221,6 (2012): 537-67.
- Sembrano, Jonathan N, and David W Polly Jr. “How often is low back pain not coming from the back?.” Spine vol. 34,1 (2009): E27-32.
- Hansen, Hans C et al. “Sacroiliac joint interventions: a systematic review.” Pain physician vol. 10,1 (2007): 165-84.
- Kennedy, David J et al. “Fluoroscopically Guided Diagnostic and Therapeutic Intra-Articular Sacroiliac Joint Injections: A Systematic Review.” Pain medicine (Malden, Mass.) vol. 16,8 (2015): 1500-18.
- Manchikanti, Laxmaiah et al. “An update of comprehensive evidence-based guidelines for interventional techniques in chronic spinal pain. Part II: guidance and recommendations.” Pain physician vol. 16,2 Suppl (2013): S49-283.
- Ferrante, F M et al. “Radiofrequency sacroiliac joint denervation for sacroiliac syndrome.” Regional anesthesia and pain medicine vol. 26,2 (2001): 137-42.
