ameliyatsız sinir sıkışması
tedavileri

“Sinir sıkışması” tanısı konulduğunda, birçok insanın aklına ilk olarak ameliyat gelir. Oysa modern tıp, sinir sıkışması sendromlarının büyük bir çoğunluğunun, özellikle erken evrelerde, ameliyata gerek kalmadan etkili bir şekilde yönetilebileceğini gösteren veriler sunuyor. Her tıbbi durumda olduğu gibi cerrahi müdahale başka seçeneğin kalmadığı durumlarda son çare olarak düşünülürken, ameliyatsız tedaviler hem semptomları hafifletmek hem de sinirin kendini onarmasına fırsat tanımak için ilk ve önemli bir tedavi opsiyonu oluşturur. Bu yazıda, atellerden egzersizlere, modern enjeksiyon tekniklerinden yaşam tarzı değişikliklerine kadar, kanıta dayalı ameliyatsız sinir sıkışması tedavilerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.

Ameliyatsız tedavilerin temel amacı, sıkışan sinirin etrafındaki baskıyı azaltmak ve sinirin rahatça hareket edip kanlanabileceği bir ortam yaratmaktır. Temelde sinirin sıkışmasına yol açan hareketlerden uzaklaşmak, sinire uygun bir alan yaratmak ve sinir çevresindeki ödemi azaltmak bu tedavi protokolünün ana adımlarıdır.

Bu hedeflere ulaşmak için, genellikle birden fazla yöntemin bir arada kullanıldığı kişiye özel bir tedavi planı oluşturulması gerekir.

Atel ve Ortez Kullanımı

Özellikle eklem hareketlerine bağlı sinir sıkışmasının arttığı durumlarda en basit ve en etkili yöntemlerden biridir. Geceleri bileği düz pozisyonda tutan bir gece ateli, tünel içindeki basıncı en aza indirerek gece uyanmalarını ve uyuşmaları önlemede son derece etkilidir. Bu, karpal tünel sendromunun hafif ve orta evrelerinde ilk basamak tedavi olarak kabul edilir. Gece dirseğin aşırı bükülmesini engelleyen dirsek atelleri, ulnar sinir üzerindeki gerilimi azaltarak ulnar oluk sendromu şikayetlerini hafifletir. 

Doğru kullanıldığında, özellikle erken evre Karpal Tünel Sendromu’nda hastaların %60-70’inde semptomlarda belirgin bir iyileşme sağlayabilir.

Fizik Tedavi ve Egzersiz

Fizik tedavi, aktif olarak iyileşme sürecine katılmanın sağlandığı, yaşamın içine entegre edilen egzersizler ile yaşam kalitesini artıracak bir destek tedavisidir. Genellikle diğer konservatif yöntemlerle birleştirildiğinde tedavinin başarısını artırır ve nüksleri önlemede önemli bir rol oynar.

Kortikosteroid Enjeksiyonları: İnflamasyona Nokta Atışı

Konservatif tedavilerle yeterli yanıt alınamayan veya semptomların şiddetli olduğu durumlarda, enjeksiyonlar güçlü bir seçenek haline gelir. Genellikle ultrason eşliğinde, çok ince bir iğne ile doğrudan sinirin sıkıştığı tünelin içine veya sinirin hemen çevresine ulaşılır. Bu bölgeye, kortizon gibi güçlü bir anti-inflamatuar ilaç enjekte edilir. Ultrason kullanımı, iğnenin tam olarak doğru yerde olduğunu görmek, sinire veya damarlara zarar vermekten kaçınmak için oldukça değerlidir. Karpal Tünel Sendromu’nda etkinliği kanıtlanmıştır. Hafif ve orta dereceli Karpal tünel sendromu hastalarında, semptomlarda hızlı ve belirgin bir rahatlama sağlayabilir. Diğer sinir sıkışmalarında da (Kubital Tünel Sendromu, Tarsal Tünel Sendromu, Peroneal Sinir Tuzaklanması) denenebilir, ancak kanıt düzeyi daha sınırlıdır. Karpal tünel sendromunda yapılan enjeksiyonlar, hastaların %70-80’inde birkaç hafta ile birkaç ay arasında süren bir rahatlama sağlar. Bu, ameliyatı erteleyebilir veya bazı hastalar için ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırabilir. Riskleri düşüktür; enjeksiyon yerinde geçici ağrı, ciltte renk değişikliği ve nadiren de olsa sinir hasarı veya tendon rüptürü (yırtılması) görülebilir. Ultrason kullanımı bu riskleri en aza indirir.

Hidrodiseksiyon: Siniri Yapışıklıklardan Sıvıyla Kurtarmak

Ultrason rehberliğinde yapılan daha yeni bir enjeksiyon tekniğidir. Kortizon enjeksiyonuna benzer şekilde, iğne ile sıkışık olan sinirin çevresine ulaşılır. Ancak burada amaç sadece ilaç vermek değil, aynı zamanda basınçlı bir şekilde serum fizyolojik enjekte ederek, siniri çevreleyen ve onu sıkıştıran yapışık dokuları mekanik olarak “ayırmak” ve “serbestleştirmektir”. Bu işlem, sinir etrafında bir alan oluşturarak siniri rahatlatır. Gelişmekte olan bir tekniktir ancak ilk sonuçlar oldukça umut vericidir. Özellikle Karpal Tünel Sendromu’nda, kortizon enjeksiyonlarına benzer veya daha üstün sonuçlar bildiren çalışmalar mevcuttur. Kortizon kullanmak istemeyen veya kullanamayan hastalar için de iyi bir alternatiftir.

Başarı Şansı ve Ne Zaman Ameliyat Düşünülmeli?

Ameliyatsız tedavilerin başarı oranı, hastalığın tipi, evresi ve ne kadar süredir var olduğuna bağlıdır.

• Hafif ve Orta Dereceli Sıkışmaları olan hasta grubunda, 3-6 aylık yapılandırılmış bir konservatif tedavi programı ile %70-80’in üzerinde bir başarı oranı yakalanabilir ve ameliyat ihtiyacı ortadan kalkabilir.

• İleri Dereceli Sıkışmaları olan hastalarda eğer sinirde belirgin bir hasar (kas erimesi, kalıcı his kaybı gibi) başlamışsa, ameliyatsız tedavilerin başarı şansı düşer. Bu tedaviler semptomları bir miktar hafifletse de, sinirdeki kalıcı hasarı geri döndüremezler. Bu noktada, daha fazla hasarı önlemek için cerrahi tedavi en mantıklı seçenek haline gelir.