vidasız kanal daralması ameliyatı

Belde kanal daralması (lomber spinal stenoz) teşhisi konulduğunda ve cerrahi bir seçenek haline geldiğinde, hastaların en büyük endişelerinden biri genellikle enstrüman kullanımının olup olmayacağıdır. Hastalar genelde “hocam vida konulacak mı?, kaç vida konulacak ?” sorularını tedirginlikle sorarlar. Geleneksel olarak, omurilik kanalının her iki tarafını da rahatlatmak için geniş bir kesi ve kas sıyırma işlemiyle omurganın arka kemik yapılarının (lamina) tamamen çıkarılması (geniş laminektomi) ve bunların neticesinde enstrüman yani vida uygulanması gerekirdi. Ancak modern omurga cerrahisi, “Unilateral Girişim ile Bilateral Dekompresyon” adı verilen dâhiyane bir teknik sayesinde, bu endişeleri en aza indirmeyi başarmıştır. Burada önemli bir konu vidasız ameliyat yöntemi her kanal daralması hastası için uygun bir yöntem olmayabilir, bunun için hastaya özgü bir tedavi planı çıkarılması uygun olacaktır. Bu yazıda, bu cerrahi tekniğin ne olduğunu, nasıl uygulandığını, avantajlarını ve kimler için uygun olduğunu bilimsel kanıtlar ışığında inceleyeceğiz.

Bu tekniğin temel mantığı, adında saklıdır: Tek taraflı (unilateral) bir yaklaşımla, omurilik kanalının her iki tarafındaki (bilateral) sinir basısını ortadan kaldırmak (dekompresyon). Cerrah, omurganın sadece bir tarafından, küçük bir kesi ile girer. Kasları kesmeden, nazikçe aralayarak omurganın arka kısmına ulaşır. Ardından, operasyon mikroskobu veya endoskop yardımıyla, özel yüksek hızlı aletler (tur) ve mikrocerrahi enstrümanlar kullanarak, önce giriş yaptığı taraftaki kemik ve bağ dokularını temizler. Sonrasında ise mikroskobu veya endoskopu karşı tarafa doğru eğerek, spinöz çıkıntı adı verilen orta hattaki kemik yapının altından geçer ve kanalın karşı tarafına ulaşır. Bu manevrayla, aynı kesiden karşı taraftaki sinirlerin üzerindeki bası da aynı kaldırılmış olur. Sonuç olarak, omurganın doğal dengesini sağlayan arka kemik yapıları, kaslar ve bağlar büyük ölçüde korunmuş olur. Neticesinde hastanın instabilite riski düştüğü için enstrüman yani vida kullanımına gerek kalmamış olur. Bu, geleneksel geniş laminektomiye kıyasla çok önemli bir avantajdır.

Hangi Hastalıklarda Uygulanabilir?

Temel olarak sinirlerin kanal içinde sıkıştığı durumlar için ideal bir yöntemdir. En sık kullanıldığı hastalık Belde Kanal Daralması (Lomber Spinal Stenoz)‘dur. Özellikle, kanal daralmasına eşlik eden belirgin bir kayma (instabilite) veya deformite (skolyoz gibi) olmayan hastalar bu teknik için en uygun adaylardır. Ayrıca, sinirin çıktığı yan kanallardaki sıkışıklıkta (foraminal stenoz) veya fıtığa bağlı basılarda da seçilmiş vakalarda kullanılabilir.

Vidasız Kanal Daralması Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Hazırlık ve Pozisyon: Genel anestezi altında, hasta yüzüstü (prone) pozisyonda ameliyat masasına yatırılır. Floroskopi (anlık röntgen) ile ameliyat yapılacak seviye tam olarak işaretlenir.

Giriş: Belin orta hattından, yaklaşık 3 -4cm’lik dikey bir kesi yapılır.

Kasların Korunması: Cilt altı doku geçildikten sonra, bel kaslarını saran fasya açılır. Kas lifleri korunarak nazikçe aralanır ve omurganın lamina adı verilen kemik yüzeyi ortaya çıkarılır.

İpsilateral (Aynı Taraf) Dekompresyon: Operasyon mikroskobu devreye girer. Yüksek hızlı bir tur kullanılarak, giriş yapılan taraftaki lamina’nın alt kısmı ve kalınlaşmış ligamentum flavum çıkarılır. Bu işlem, o taraftaki sinir kılıfı (dural kese) ve sinir kökü tamamen rahatlayana kadar devam eder.

“Kontralateral (Karşı Taraf) Dekompresyon: Mikroskop görüntüsü orta hattaki spinöz çıkıntının altından geçecek şekilde karşı tarafa doğru eğilir. Bu sırada hasta yatağının da bir miktar karşı tarafa doğru döndürülmesi ile daha iyi bir görüntü elde edilir. Bu açıdan, karşı taraftaki ligamentum flavum ve lamina’nın alt yüzeyi de temizlenir. Karşı taraftaki sinir kökü ve dural kese de tamamen serbestleştiği görülür. Bu kısım bu cerrahi tekniğin en önemli ve en riskli kısmıdır. Bu işlem sırasında omuriliğin korunması için çeşitli teknikler kullanılabilir, bu süreçte nazik bir şekilde karşı tarafa ulaşmak, abartılı manipulasyondan kaçınmak, laminektomi sırasında dura yaralanmasına yol açmamaya yüksek özen göstermek gerekir.

Kapanış: Dekompresyonun yeterli olduğu kontrol edildikten sonra, ekartörler çıkarılır. Kaslar tekrar eski pozisyonuna döner ve katmanlar usulüne uygun olarak kapatılır.

Başarı Şansı ve Vidalı Ameliyatla Karşılaştırma

Başarı Şansı:

Doğru seçilmiş hastalarda, bacak ağrısı (nörojenik kladikasyo) ve diğer belirtilerde rahatlama oranı, geleneksel laminektomi ile benzer şekilde, %80-90 civarındadır.

Avantajları (Geleneksel Laminektomiye Kıyasla):

Vidasız Kanal Daralması Ameliyatı; tek taraflı girişten her iki tarafın nöral yapılarına dekompresyon sağlayan, posterior elemanları ve fasetleri azami ölçüde korumayı hedefleyen minimal invaziv bir konsepttir; bu nedenle hem kas/bağ dokusu travmasını hem de potansiyel iatrojenik instabiliteyi azaltmayı amaçlar ve bu yönüyle açık laminektomi + füzyon gibi enstrümanlı yaklaşımlara doğal bir alternatif oluşturur

• • Daha Az Kas Hasarı: Omurganın stabilitesini sağlayan orta hat bağları ve karşı taraf kasları tamamen korunur.

  • Daha Az Kan Kaybı: Kesi ve doku hasarı daha az olduğu için ameliyat sırasındaki kanama miktarı belirgin şekilde daha azdır.

  • Ameliyat Sonrası Ağrı Daha Az Ağrı: Hastalar daha az ağrı kesici ihtiyacı duyar.

  • Daha Hızlı İyileşme ve Hastane Kalış Süresinde Kısalma: Hastalar genellikle 1-2 gün içinde taburcu olabilir. Günlük hayata ve işe dönüşleri daha hızlıdır.

  • Daha Düşük İnstabilite Riski: Omurganın doğal destek yapıları korunduğu için, ameliyat sonrası belde kayma veya dengesizlik gelişme riski teorik ve pratik olarak daha düşüktür.

  • Enstrüman (vida) kullanımına bağlı gelişebilecek komplikasyonların ve uzun vadeli risklerin ortadan kaldırılması en önemli avantajıdır. Bu cerrahi teknik uygun hasta seçimi koşulu ile vidaya bağlı potansiyel komplikasyonların yönetiminde oldukça etkilidir. Tekirdağ vidasız kanal daralması ameliyatı uygulaması ile hastalarımın enstrüman kullanımına bağlı yan etkilerden ve olası potansiyel risklerden korunmasına yardımcı olmaktayım.
    

Komplikasyon ve Riskler

Vidasız Kanal Daralması Ameliyatı güvenli bir teknik olmasına rağmen her cerrahi gibi potansiyel riskler içerir:

• Dural Yırtık (BOS Kaçağı): En sık görülen komplikasyondur. Sinirleri çevreleyen zarın dekompresyon sırasında yırtılmasıdır. Çoğunlukla ameliyat sırasında fark edilir ve sonrasında tamir edilir. Minimal invaziv tekniklerde bu risk, açık cerrahiye benzer veya biraz daha yüksek olabilir.

• Yetersiz Dekompresyon: Girişimin karşı tarafında sinirin yeterince rahatlatılamaması ve belirtilerin devam etmesi riski vardır.

• Enfeksiyon: Risk, açık cerrahiye göre daha düşüktür (%1’den az).

• Nörolojik Hasar: Sinir kökü hasarı riski oldukça düşüktür ancak mevcuttur.