epidural enjeksiyon

Bel fıtığı veya boyun fıtığına bağlı, her iki bacağınıza veya kolunuza yayılan bir ağrınız mı var? Ya da kanal daralması nedeniyle belirli bir mesafe yürüdükten sonra bacaklarınızda başlayan ve dinlenince geçen kramplar mı yaşıyorsunuz? Ameliyatsız tedavi seçenekleri arasında, epidural boşluğa yapılan steroid enjeksiyonları ağrıyı kontrol altına almada önemli bir yer tutar. Bu enjeksiyonların en köklü, en bilinen ve en sık uygulanan tekniklerinden birisi İnterlaminar Epidural Enjeksiyon‘dur. Bu rehberde, bu klasik yöntemin ne olduğunu, tarihini, kimlere ve nasıl uygulandığını, başarı oranlarını ve diğer enjeksiyon tekniklerinden farklarını bilimsel kanıtlar ışığında inceliyoruz.

Omuriliğimizi ve ondan çıkan sinirleri bir zarf gibi saran “dura mater” adlı zarın dışındaki boşluğa “epidural boşluk” denir. İnterlaminar enjeksiyon, omurganın arka kısmındaki “lamina” adı verilen kemik yapıların arasından (“inter-laminar”) girilerek yapılan bir enjeksiyon tekniğidir.

Bu yöntemde amaç, iğne ile tam orta hattan veya orta hattın biraz yanından (parasagittal) girerek epidural boşluğa ulaşmak ve bu boşluğa kortizon gibi güçlü bir anti-inflamatuar ilaç enjekte etmektir. Verilen ilaç, epidural boşluk içinde yukarı ve aşağı doğru bir miktar yayılarak, birden fazla seviyedeki veya her iki taraftaki sinir köklerinin etrafındaki iltihabı ve ödemi baskılar. Bu, onu tek bir sinir kökünü hedefleyen transforaminal enjeksiyondan ayıran en temel özelliğidir.

Hangi Hastalıklarda Uygulanabilir?

İnterlaminar enjeksiyon, genellikle ağrının daha yaygın olduğu veya birden fazla sinirin etkilendiği durumlarda tercih edilir:

• Lomber Spinal Stenoz (Belde Kanal Daralması): İki bacağa birden vuran ve yürüme ile artan ağrı (nörojenik kladikasyo) için en sık kullanılan ve en etkili enjeksiyon yöntemlerinden biridir.

• Santral (Merkezi) Disk Herniasyonu: Fıtığın, orta hattan omurilik kesesine bası yaptığı ve potansiyel olarak her iki taraftaki sinirleri de etkilediği durumlar.

• Bilateral (İki Taraflı) Radiküler Ağrı: Ağrının her iki bacağa veya kola birden yayıldığı durumlar.

• Post-Laminektomi Sendromu (Başarısız Bel Cerrahisi): Daha önce omurga ameliyatı geçirmiş ve yapışıklıklara (fibrozis) bağlı ağrısı olan hastalarda.

Epidural boşluğa ilaç enjeksiyonu fikri, ağrı tedavisinin temelini oluşturur. İnterlaminar yaklaşım, bu fikrin ilk ve en klasik uygulamasıdır. 1921 yılında Fidel Pagés tarafından tanımlanan bu teknik, başlangıçta cerrahi anestezi amacıyla kullanılmıştır. 1950’lerde ise, kortizonun güçlü anti-inflamatuar etkisinin keşfedilmesiyle birlikte, bel ve bacak ağrısı tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Yıllar içinde, işlemin güvenliğini ve etkinliğini artıran iki önemli gelişme yaşanmıştır:

1. “Direnç Kaybı” Tekniği: Cerrahın, iğnenin ucu epidural boşluğa girdiği anda hissettiği ani direnç azalmasıdır. Bu, ilacın doğru yere verildiğini gösteren klasik bir yöntemdir ve hala yaygın olarak kullanılmaktadır.

2. Floroskopi (Görüntüleme) Kullanımı: Güvenliği en üst düzeye çıkaran gelişmedir. Anlık röntgen görüntülemesi altında iğnenin kemik yapılar arasındaki ilerleyişini izlemek ve kontrast madde ile ilacın doğru yayıldığını teyit etmek, işlemi çok daha güvenli ve isabetli hale getirmiştir.

Epidural enjeksiyon nasıl yapılır ?

İşlem, bir ameliyathane veya girişimsel işlem odasında, steril koşullarda gerçekleştirilir.

1. Pozisyon ve Hazırlık: Hasta, masaya yüzüstü yatırılır ve enjeksiyon yapılacak bel veya boyun bölgesi steril olarak temizlenir. Cilt, ince bir iğne ile lokal anestezi kullanılarak uyuşturulur.

2. İğnenin Yerleştirilmesi: Hekim, floroskopi rehberliğinde veya direnç kaybı tekniğini kullanarak, özel bir epidural iğnesini iki omurun laminası arasından, orta hattan dikkatlice ilerletir. İğne, epidural boşluğa ulaştığında karakteristik bir “boşluğa düşme” veya “direnç kaybı” hissi alınır.

3. Doğrulama: Floroskopi kullanılıyorsa, küçük bir miktar kontrast madde (ilaçlı boya) verilerek ilacın epidural boşluk içinde doğru şekilde yayıldığı teyit edilir.

4. İlaç Enjeksiyonu: Doğrulama sonrası, kortizon ve genellikle bir miktar lokal anestezik içeren ilaç karışımı epidural boşluğa yavaşça enjekte edilir. İlaç, bu geniş boşlukta bir miktar yayılarak birden fazla sinir köküne ulaşır.

5. Sonrası: İşlem yaklaşık 5-15 dakika sürer. Hasta bir süre gözlem altında tutulduktan sonra aynı gün evine gönderilebilir.