bel kayması ameliyatı

Belinizde yıllardır süren, öne veya arkaya eğildiğinizde artan bir ağrı mı var? Bacaklarınızda uyuşma, kramp ve yürüme güçlüğü gibi şikayetleriniz oluyor ve size “belinde kayma var” mı dendi? İlaç tedaviler artık fayda etmediğinde, cerrahi bir çözüm olan Bel Kayması Ameliyatı gündeme gelir. Bu ameliyat, genellikle “platin takma” veya “vidalama” olarak bilinen dekompresyon ve enstrümanlı füzyon işlemlerini içerir ve amacı sadece sıkışan sinirleri rahatlatmak değil, aynı zamanda dengesiz (instabil) hale gelmiş omurgayı yeniden stabilize etmektir. Bu rehberde, bel kayması ameliyatının neden gerekli olduğunu, sürecini, modern cerrahi tekniklerini, başarı oranlarını ve potansiyel risklerini tüm detaylarıyla aydınlatıyoruz.

Spondilolistezis, bir bel omurunun, altındaki omurga kemiği üzerinde öne doğru kaymasıdır. Bu kayma, omurilik kanalının ve sinir köklerinin çıktığı kanalların daralmasına yol açarak hem mekanik bel ağrısına (omurganın dengesizliğinden kaynaklanan) hem de nörolojik belirtilere (sinir sıkışmasına bağlı bacak ağrısı, uyuşma vb.) neden olur. İki ana tipi en sık görülür:

BEL KAYMASINDA AMELİYAT NE ZAMAN GEREKLİDİR?

Hastaların çoğu, özellikle kaymanın derecesi düşükse, fizik tedavi, ağrı kesiciler, korse kullanımı ve epidural enjeksiyonlar gibi konservatif yöntemlerle yönetilebilir. Cerrahi tedavi, genellikle şu durumlarda düşünülür:

• İnatçı Ağrı: En az 3-6 ay süren konservatif tedavilere rağmen hastanın yaşam kalitesini bozan şiddetli bel ve/veya bacak ağrısı.

• İlerleyici Nörolojik Belirtiler: Bacaklarda giderek artan güçsüzlük, uyuşma veya kanal daralmasına bağlı yürüme mesafesinde belirgin kısalma (nörojenik kladikasyo).

• Kaymanın İlerlemesi: Özellikle genç hastalarda, çekilen filmlerde kaymanın zamanla arttığının gözlenmesi.

• Yüksek Dereceli Kayma: Omur kemiğinin %50’sinden daha fazla kaydığı durumlar (yüksek dereceli spondilolistezis), genellikle cerrahi gerektirir.

Modern Cerrahi Teknikler: Dekompresyon + Enstrümanlı Füzyon

Günümüzde spondilolistezis cerrahisi genellikle üç ana bileşenden oluşur:

1. Dekompresyon (Rahatlatma): Genellikle “laminektomi” adı verilen yöntemle, daralmış olan omurilik kanalı genişletilir ve sıkışmış olan sinir kökleri serbest bırakılır.

2. Enstrümantasyon (Vidalama): Kaymış olan omur ile destek alınacak omurlara, pedikül vidaları adı verilen titanyum vidalar yerleştirilir. Bu vidalar, rodlar (çubuklar) ile birbirine bağlanarak o segmentin hareketi kısıtlanır ve omurga sabitlenir.

3. Füzyon (Kaynaştırma/Dondurma): Ameliyatın biyolojik kısmıdır. Omurların birbirine kaynamasını sağlamak için aralarına kemik greftleri konulur. Enstrümanlar (vidalar ve rodlar), kemikler kaynayana kadar bir “iç alçı” görevi görür. Füzyon için farklı teknikler kullanılır:

   • Posterolateral Füzyon (PLF): En klasik yöntemdir. Kemik greftleri, omurganın arka-yan kısımlarına (transvers çıkıntılar üzerine) serilir.

   • İnterbody Füzyon (Omurlar Arası Füzyon): Günümüzde sıklıkla Postero Lateral Füzyon ile birlikte kullanılır. Yıpranmış disk tamamen temizlenir ve yerine içi kemik grefti dolu bir kafes (cage) konulur. Bu, hem omurga yüksekliğini korur hem de 360 derecelik bir füzyon yüzeyi sağlayarak başarıyı artırır. Bu kafes, farklı cerrahi yaklaşımlarla konulabilir:

     • PLIF (Posterior Lumbar Interbody Fusion): Arkadan, orta hattan uygulanabilir.

     • TLIF (Transforaminal Lumbar Interbody Fusion): Arkadan, yan taraftan (transforaminal) uygulanabilir. En sık kullanılan yöntemlerden biridir.

     • ALIF (Anterior Lumbar Interbody Fusion): Karından, önden uygulanabilir.

     • XLIF/DLIF (Lateral Lumbar Interbody Fusion): Vücudun yan tarafından uygulanabilir.

Başarı Şansı, Riskler ve Komplikasyonlar

• Başarı Şansı:

Spondilolistezis cerrahisinin amacı, ağrıyı azaltmak ve fonksiyonları iyileştirmektir. Doğru endikasyonla yapıldığında, hem bel hem de bacak ağrısında belirgin iyileşme sağlama oranı oldukça yüksektir. Hastaların %80-90’ı cerrahi sonuçlardan memnun kalır ve yaşam kalitelerinde anlamlı bir artış bildirir.

• Riskler ve Komplikasyonlar:

Bu, majör bir omurga cerrahisidir ve riskleri vardır:

• • Enfeksiyon: Oranı %1-4 civarındadır.

  • Nörolojik Hasar: Vida yerleştirilmesi veya dekompresyon sırasında sinir kökü hasarı riski düşüktür (%1-2).

  • İmplantla İlgili Sorunlar: Vidaların yanlış yerleştirilmesi, gevşemesi, kırılması veya kafesin çökmesi gibi enstrümana bağlı riskler mevcuttur.

  • Füzyon Başarısızlığı (Psödoartroz): Kemiklerin kaynamaması durumudur ve ağrının devam etmesinin en önemli nedenlerinden biridir. Oranı %5-10 civarındadır ve sigara kullanımı bu riski ciddi şekilde artırır.

  • Komşu Segment Hastalığı: Füzyon yapılan seviyenin üstündeki veya altındaki diskin, artan yüke maruz kalarak zamanla yıpranması ve yeni sorunlara yol açmasıdır. Bu, füzyon cerrahisinin bilinen bir uzun dönem riskidir.